Kuratorium Oświaty w Krakowie marzec 2012
Edycja - marzec 2012                  
Wydanie Biuletynu :
W numerze :

SPRAWOZDANIE Z SEMINARIUM „SZEŚCIOLATEK W SZKOLE - ZASOBY, TRUDNOŚCI, WYZWANIA, PERSPEKTYWY”
W dniach 19 - 20 stycznia 2012 r. odbyło się w Warszawie spotkanie informacyjno-konsultacyjne pn.: „Sześciolatek w szkole – zasoby, trudności, wyzwania, perspektywy”. Spotkanie zostało zorganizowane przez Wydział Rozwoju Szkół i Placówek oraz Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych Ośrodka Rozwoju Edukacji we współpracy z projektem systemowym „Doskonalenie strategii zarządzania oświatą na poziomie regionalnym i lokalnym”.

W spotkaniu uczestniczyli dyrektorzy szkół podstawowych oraz przedszkoli, przedstawiciele placówek doskonalenia nauczycieli oraz nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej i przedszkolnej.

Celem spotkania było m.in. określenie warunków potrzebnych do tworzenia środowiska szkolnego przygotowanego na przyjęcie sześciolatków, zaprezentowanie przykładów dobrych praktyk dotyczących różnych form pracy z dzieckiem sześcioletnim, opracowanie materiałów z praktycznymi rozwiązaniami do wykorzystania przez nauczycieli.

Wykład inauguracyjny na temat ogólnych planów dotyczących polityki Państwa w zakresie przyjęcia sześciolatków do szkół wygłosiła koordynator projektu „Doskonalenie strategii zarządzania oświatą na poziomie regionalnym i lokalnym” Pani Dorota Jastrzębska. Omówiła prognozy demograficzne i związane z nimi wnioski dotyczące edukacji w Polsce.

Kolejny wykład - stanowiący wprowadzenie w problematykę seminarium - wygłosiła Wicedyrektor Ośrodka Rozwoju Edukacji Pani Dorota Żyro. Omówiła działania dotyczące podnoszenia kompetencji nauczycieli pracujących z sześciolatkami w szkole.

Zaprezentowane zostały dobre praktyki. Projekt „PROM” oraz prezentację „Potrzeby i możliwości dziecka sześcioletniego” przedstawiła Pani Anna Florek ze Społecznego Przedszkola Integracyjnego Fundacji Czas Dzieciństwa w Warszawie, a projekt „PEWNIAK” - Pani Małgorzata Spendel z Regionalnego Ośrodka Metodyczno-Edukacyjnego METIS w Katowicach.

Po wykładach wprowadzających rozpoczęła się praca w grupach nt. „Przygotowanie szkół na przyjęcie sześciolatków”. Podczas pracy warsztatowej uczestnicy analizowali zasoby i trudności szkół związane z przyjęciem dzieci sześcioletnich. Zwrócili uwagę na kilka ważnych obszarów:

• przygotowanie i kompetencje nauczycieli do pracy z dzieckiem sześcioletnim,

• wsparcie nauczycieli i szkoły przez specjalistów oraz instytucje zewnętrzne

np. poradnie psychologiczno-pedagogiczne, placówki doskonalenia nauczycieli,

• przygotowanie, dostępność różnorodnych programów nauczania,

• organizacja i funkcjonowanie pracy szkoły,

• współpraca z JST,

• współpraca szkoły i przedszkola,

• współpraca z rodzicami,

• gotowość dzieci sześcioletnich do rozpoczęcia nauki w szkole.

Z dyskusji wynikało, że zasoby w jednych szkołach okazują się trudnościami w innych. Wynika to z różnego etapu przygotowania szkół do pracy z dziećmi sześcioletnimi. Są szkoły świetnie do tego przygotowane i takie, które mają jeszcze wiele do zrobienia.

Uczestnicy spotkania zwrócili uwagę, że największym zasobem są ludzie, dlatego szczególnie wiele uwagi poświęcono przygotowaniu nauczycieli do pracy z dzieckiem sześcioletnim. Zaproponowano działania w następujących obszarach:

1. Planowanie i organizacja doskonalenia zawodowego nauczycieli.

2. Organizacja procesu dydaktycznego w szkole.

3. Metody, które sprawdzają się w pracy z dziećmi sześcioletnimi i w grupach różnowiekowych.

4. Współpraca szkoły i przedszkola.

5. Współpraca szkoły z rodzicami.

Ad.1. Doskonalenie zawodowe - zaproponowana tematyka szkoleń dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej :

• „Psychologiczny portret 6-latka” – 6 godzin,

• „Metody i formy pracy z 6-latkiem w klasie pierwszej” – 10 godz.,

• „Organizacja dnia pracy w klasie pierwszej” – 3 godz.,

• „Jak aktywizować współpracę z rodzicami?” – 5 godz.,

• „Analiza podstawy programowej wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej. Podstawy prawne.” – 4-6 godz.,

• „Kryteria doboru środków dydaktycznych” ( podręcznik) – 4 godz.

Ad.2. Propozycje działań w zakresie organizacji procesu dydaktycznego w szkole:

• organizowanie w salach lekcyjnych i świetlicy szkolnej kącików zainteresowań (na wzór sal przedszkolnych),

• wyposażanie kącików w zależności od realizowanych celów dydaktycznych (częste zmiany),

• przykład metody – indywidualny plan aktywności (wykorzystanie kącików zainteresowań)

• zabawy w teatr (kosz z ubraniami, lustro),

• praca w grupach,

• metody aktywizujące (np. tworzenie książek, albumów),

• metoda zadań,

• metody pedagogiki zabawy,

• przemienność aktywności (zawsze aktywność ruchowa),

• jak najmniej siedzenia w ławkach, metod wykładowych,

• zapewnienie optymalnych warunków higienicznych i bezpieczeństwa dzieci w szkole.

Ad.3. Przykłady metod, które sprawdzają się w pracy z 6-latkami i grupą różnowiekową:

• metody aktywizujące (drama, scenki rodzajowe, inscenizacja ruchem),

• konstruowanie gier,

• praca na komputerach,

• doświadczenia-zabawy badawcze,

• wycieczki,

• nauka przez sztukę,

• praca metodą projektu,

• pedagogika zabawy,

• system Doroty Dziamskiej „Edukacja przez ruch”,

• metoda 18 struktur,

• metoda dobrego startu,

• ćwiczenia sensomotoryczne,

• elementy Metody Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne,

• zabawy tematyczne,

• elementy metody Dennisona,

• praca wg. programu „Kreator”,

• metody sprzyjające integracji zwłaszcza w grupie różnowiekowej,

• praca z bajką,

• trening kreatywności i twórczości,

• metody relaksacyjne,

• elementy pedagogiki Montessori, która kładzie nacisk na umożliwienie dziecku swobodnej aktywności oraz kształcenie jego zmysłów,

• metody budowania poczucia własnej wartości.

Ad. 4. W ramach współpracy szkoły i przedszkola zaproponowano cykl spotkań:

„Dzieci Dzieciom” (szkoła podstawowa przedszkole):

• przedstawienia teatralne,

• wieczorki literackie,

• plenerowe zajęcia artystyczne,

• konkursy, zabawy, zawody sportowe,

• akcje charytatywne, ekologiczne,

• wycieczki edukacyjne,

• dzieci szkolne „przewodnikami” dla przedszkolaków.

„Rodzice Rodzicom” (szkoła podstawowa przedszkole):

• spotkania informacyjne, warsztaty,

• pikniki, festyny, spartakiady rodzinne, kiermasze,

• wyjazdy integracyjne (teatr, kino),

• strona internetowa – wymiana doświadczeń,

• wspólne szkolenia ze specjalistami.

„Nauczyciele Nauczycielom” (szkoła podstawowa przedszkole):

• współpraca podczas przejścia dziecka z przedszkola do szkoły,

• zajęcia adaptacyjne dla uczniów klas pierwszych,

• wspólne szkolenia oraz spotkania integracyjne nauczycieli szkoły i przedszkola,

• koordynacja współpracy szkoły z przedszkolem,

• promocja w lokalnych mediach.

Ad. 5. Współpraca szkoły z rodzicami

• rzetelna oferta szkoły – otwarcie na potrzeby rodziców np. organizacja świetlicy

• rzetelna informacja na temat korzyści z podjęcia nauki przez dziecko sześcioletnie,

• funkcjonowanie programów adaptacyjnych: „drzwi otwarte”, spotkania, lekcje

w szkole, list intencyjny skierowany do rodziców, tydzień otwartych zajęć przed rozpoczęciem roku szkolnego,

• organizacja grup wsparcia dla rodziców dzieci, które mają rozpocząć naukę w szkole,

• zapoznanie rodziców z podstawą programową, podręcznikiem,

• warsztaty dla rodziców, spotkania z rodzicami, zapraszanie rodziców i nauczycieli na wspólne szkolenia,

• organizacja spotkań ze specjalistami, nauczycielami, możliwość konsultacji z psychologiem, pedagogiem,

• angażowanie rodziców do działań na rzecz szkoły, zachęcanie do współpracy, organizowanie wspólnych aktywności dla rodziców i dzieci,

• przygotowywanie materiałów informacyjnych, aktualizowana na bieżąco strona internetowa, dostęp do artykułów, książek, publikacji dotyczących rozwoju dzieci, pracy z dziećmi.

Halina Musiał
wizytator KO
Delegatura Wadowice
Biuletyn Małopolskiego Kuratora Oświaty 2008 - 2014